Genderneutrale opvoeding: hoe werkt dat?
Genderneutrale opvoeding is de nieuwe trend die al wordt toegepast in Zweden en Canada en langzaam overwaait naar Nederland. Maar hoe werkt dat? Sekseclichés zijn immers al op jonge leeftijd aanwezig. Als je de speelgoedrekken eens nader bekijkt, zullen veel ouders merken: hier zijn de rollen duidelijk verdeeld. Voor meisjes graag alles in het roze - voor jongens moet het zo actiegericht mogelijk zijn. Juist tegen dit hokjesdenken spreekt de genderneutrale opvoeding zich uit. We leggen uit wat deze felbediscussieerde opvoedmethode inhoudt en presenteren de belangrijkste voor- en nadelen.
Genderneutrale opvoeding: wat houdt het in?
Een genderneutrale opvoeding betekent niet noodzakelijk alle geslachtsclichés trotseren en precies het tegenovergestelde doen. Het gaat er veeleer om kinderen zelf te laten beslissen. Het basisidee erachter: de kleintjes moeten hun eigen persoonlijkheid kunnen ontwikkelen zonder te worden beperkt door ouderlijke of maatschappelijke verwachtingen. Wil een kleine jongen plotseling met een Barbie spelen? Geen probleem. Als hij toch voor de raceauto kiest, is dat ook helemaal in orde. Het gaat er vooral om kinderen de keuze te laten en ze niet in een bepaald hokje te duwen.
Geslachtsrollen: aangeboren of aangeleerd?
Maar in hoeverre is genderspecifiek gedrag niet sowieso al aangeboren? Wetenschappers zijn het erover eens dat specifieke gedragsverschillen al in de baarmoeder te zien zijn. Andere kenmerken zijn daarentegen aangeleerd of ontstaan door externe omgevingsinvloeden. Zo zijn kleine jongens in de baarmoeder al lichamelijk actiever. Ook later zijn ze risicobewuster, terwijl meisjes hen voor zijn op het gebied van fijne motoriek en taalontwikkeling. Voor de verdere ontwikkeling speelt de omgeving, zoals vrienden, kennissen of de ouders, een belangrijke rol. Zo is het in veel kleuterscholen gebruikelijk meisjes aan te moedigen tot knutselen, terwijl jongens zich mogen uitleven.
Genderneutrale opvoeding: Pro & Contra
Maar zoals overal, heeft ook de genderneutrale opvoeding zijn voor- en nadelen. We hebben de belangrijkste punten tegenover elkaar gezet:
Pro:
- Vrije ontplooiing: Kinderen hebben de kans hun persoonlijkheid vrij te ontwikkelen.
- Vooral in de baby- en peuterleeftijd werkt de opvoedmethode goed.
- Kinderen hebben bovendien meer mogelijkheden om boven zichzelf uit te stijgen.
- Veel kinderen ervaren een zelfvertrouwenboost, die de kleintjes hun hele leven kan begeleiden.
Contra:
- De opvoedmethode kan ook spot en pesterijen met zich meebrengen.
- Vanaf de kleuterschool worden kinderen bovendien sterker geconfronteerd met geslachtsrollen.
- Onbewust gaan ouders bovendien anders om met meisjes en jongens.
Conclusie: Geslachtsrechtvaardige opvoeding in plaats van strikt neutrale opvoeding
Gaat het er dus om meisjes en jongens volledig gelijk te behandelen? Nee, in de eerste plaats speelt hier gelijkheid van kansen de belangrijkste rol. Kinderen moeten veeleer de mogelijkheid krijgen om verschillende uitingen van mannelijk en vrouwelijk gedrag te mogen ervaren. Want alleen door eigen ervaringen kunnen zij een eigen mening vormen. Het is hierbij belangrijk om een goed voorbeeld te geven en thuis de gangbare stereotypen juist niet voor te leven. Als papa nooit achter het fornuis staat, zal de mannelijke nakomeling waarschijnlijk ook niet willen koken. Voorbeelden zijn hier heel belangrijk voor de kleintjes.
Genderneutraal speelgoed: wat is dat?
De speelgoedindustrie is zich er dus wel degelijk van bewust hoe ze producten genderspecifiek van elkaar onderscheidt: roze voor meisjes, blauw voor jongens. Het speelgoed kan hier nog zo genderneutraal zijn, door de desbetreffende kleur krijgt het toch een stempel. Maar de opmaak is niet eens het probleem, veelmeer wat erachter zit: kinderen krijgen hierbij het ideaalbeeld van de jaren 50 mee. Speelgoed voor jongens moet dus eigenschappen als wild, moedig en actief bezitten. Voor meisjes moet het daarentegen decoratief en mooi om te zien zijn. Op deze manier wordt overgebracht hoe kinderen moeten zijn. Daarbij is het volkomen in orde om als meisje geïnteresseerd te zijn in techniek of als jongen in poppen.
Welk genderneutraal speelgoed heeft howa?
In principe moeten kinderen in een genderneutrale opvoeding dus alle kansen krijgen. Misschien zijn jongens ook geïnteresseerd in speelkeukens, maar willen ze toch niet meteen een roze variant op hun kamer hebben. Daarom zijn veel houten speelgoedartikelen uit het howa assortiment neutraal van kleur gehouden. Zo kunnen ze op het eerste gezicht niet direct aan een bepaald geslacht worden toegewezen. Genderneutraal speelgoed is hier bijvoorbeeld te vinden in de vorm van:
Meer informatie over de genoemde producten krijg je door op de betreffende link te klikken. De producten kun je direct bestellen in de howa online-shop!
Beeldrechten: © iStock / Choreograph
