Voor kinderen en ouders soms lastig: de start op de kleuterschool

Herfsttijd betekent voor veel kids de start van de kleuterschool. De driejarige Mia vertelt vol voorpret aan iedereen dat ze nu groot is en eindelijk naar de kleuterschool mag. Ze staat dan ook 's morgens op, maakt zich samen met haar mama mooi en begint haar dag met een gezond ontbijt. Dan kan het eindelijk beginnen: Mia pakt trots haar kleine rugzak, die ze zelf mocht uitkiezen. Haar mama pakt snel nog een drinkfles en een broodtrommel in en dan gaan ze naar de kleuterschool. Mia barst bijna van vreugde. Helaas verloopt de start van de kleuterschool niet altijd zo soepel. Vaak zijn kinderen bang voor het onbekende of het alleen zijn en schuwen ze nieuwe ervaringen. Ook voor ouders is de overgang naar de nieuwe situatie niet altijd eenvoudig.

Met begeleiding van mama en papa – de voorbereiding

Het beste is als de kids net zo uitkijken naar de start van de kleuterschool als Mia. De voorpret op de grote dag kan al van tevoren worden gestimuleerd. Vaak helpt het al om 's morgens een vriendin en haar kind naar de kleuterschool te begeleiden. Dit vergroot de nieuwsgierigheid van de telg naar de vele leuke speeltjes, de grote en kleine kids en de leuke activiteiten. Bovendien kan de telg in speel- of kruipgroepen al omgaan met andere kinderen en is zo voorbereid op de ouderloze tijd. Met boeken zoals "Connie gaat naar de kleuterschool" of luisterboeken zoals "Mijn eerste dag op de kleuterschool" kan de telg ook optimaal worden voorbereid op de start. Om mama en papa de angst voor de grote dag te ontnemen, kan een uitgebreid voorgesprek met de toekomstige leerkrachten al helpen. Bovendien is het belangrijk om tijd te nemen voor de start van de kleuterschool. Ouders moeten rekening houden met een wenperiode van ongeveer 4 weken, afhankelijk van het tempo van het kind. De checklist voor de start van de kleuterschool:

• Pantoffels
• Regenlaarzen en waterdichte kleding
• Eventueel artikelen voor mondhygiëne
• Sportkleding
• Drinkfles, broodtrommel en eigen kleuterbeker
• Rugzak

Belangrijk voor elke kinderneus: de wenperiode

Elke kleuterschool heeft een model waarop de nieuwkomers worden ingewerkt. Het Münchener model van Winner & Erndt-Doll stelt bijvoorbeeld dat het kind dat de overgang naar de kleuterschool moet maken, daarbij ondersteuning nodig heeft. In de eerste week moeten mama en papa elk een halve dag met hun beschermeling naar de kleuterschool komen. De ouders mogen hun kinderen begeleiden en samen met de leerkrachten en de andere rakkers de kleuterschool veroveren. Daarbij proberen de professionals de interessegebieden en voorkeuren van hun nieuwkomer te achterhalen.

Eindelijk een ontdekkerskonijn? – De veiligheidsfase

In de veiligheidsfase trekken de ouders zich meer terug en nemen de leerkrachten geleidelijk de rol van verzorger over. Ook de andere kinderen spelen hier een belangrijke rol. Afhankelijk van het tempo van de telg wordt op de zesde dag de eerste scheidingspoging gedaan. Als het kind hier losjes mee omgaat of zich bij scheidingsangsten snel laat kalmeren, wordt de tijdelijke scheiding van mama en papa verlengd.

De laatste stap van elke dwaas: de vertrouwensfase

Door een duidelijke aankondiging van mama of papa verlaten de ouders de ruimte. De telg lijkt het met deze beslissing eens, als hij daarna weer gaat spelen. Anders moeten de ouders nog een aantal dagen samen met hun rakker in de kleuterschool doorbrengen, totdat het kind akkoord gaat met het "alleen zijn". Een afsluitend reflectiegesprek met de leerkrachten geeft de ouders inzicht

• hoe de telg zich in de kleuterschool gedraagt
• of de verdere wenperiode succesvol is geweest en
• hoe de situatie van het kind vandaag de dag wordt ervaren.

Maar niet alleen van de leerkrachten vernemen de ouders of het kind zich uiteindelijk goed heeft aangepast, maar ook van hun beschermeling zelf. Door gerichte vragen geven de kids vaak veel van hun nieuwe alledaagse leven prijs. Als het kind bij het ophalen mama en papa begroet met "wil nog niet naar huis" of "wil blijven", heeft het zich zeker thuis gevoeld in de kleuterschool. Beeldrechten: ©Thinkstock / SerrNovik