Tuinieren met kinderen
Nergens anders dan in de natuur is de cyclus van het leven het beste te observeren. De tuin is daarbij een beschermde ruimte waarin kinderen zich vrij kunnen ontwikkelen. Waar kinderen kunnen meehelpen in de tuin, hoe je ze enthousiast kunt maken voor tuinieren, en veel leuke ideeën over tuinieren met kinderen presenteren we in dit blogartikel.
De natuur met alle zintuigen verkennen
In de tuin is er voor kinderen veel te ontdekken. Het is een plek waar alle zintuigen overspoeld worden met prikkels. Je kunt dieren horen, zien en soms zelfs aanraken. Gras, aarde, bomen – alles voelt anders aan en ruikt en geurt. Kinderen zien hoe in de lente de bloemen langzaam uit de aarde komen en ook aan de bomen ontdekt men weer leven, wanneer de knoppen en bladeren uitlopen.
Hoe tuinieren de ontwikkeling van kinderen bevordert
Tuinieren met kinderen is pedagogisch waardevol. Kinderen leren dieren en planten kennen en begrijpen biologische processen. Hun mentale en fysieke ontwikkeling wordt gestimuleerd. Ze leren de wereld en hun plaats daarin te begrijpen. De tuin is een ruimte om te spelen en te leren. De kleine tuiniers verwerven niet alleen praktische vaardigheden, maar nemen ook verantwoordelijkheid. Ze leren dier- en plantensoorten kennen en creëren iets met hun handen. Tuinieren is bovendien goed voor de ziel en biedt een tegenwicht voor het hectische dagelijkse leven. Dat geldt zowel voor de kleintjes als voor ons volwassenen.
Nieuwsgierigheid wekken
Kinderen kunnen in de tuin hun bewegingsdrang uitleven en zelf meewerken. Als je voedsel in je eigen tuin verbouwt, kunnen kinderen stap voor stap volgen hoe uit een zaadje een plant groeit en wat in de zomer of herfst geoogst en geproefd kan worden. De eigen groenten smaken ook nog veel lekkerder dan die uit de supermarkt. De nieuwsgierigheid is gewekt en al snel worden ecologische verbanden voor de kleine ontdekkers duidelijk. Kinderen willen graag meehelpen, de volwassenen nabootsen en zelf ook eens proberen te tuinieren.
Een leuk boekje over tuinieren met kinderen vind je hier: http://www.kgv-kriegerhofstrasse.de/der-paedagogisch-wertvolle-garten.pdf
Peuters
Voor de allerkleinsten is er eerst van alles te ontdekken. Fijne en grove motoriek zijn gevraagd in de tuin. Bij het graven mag het gerust grof zijn, maar bij het aaien van een lieveheersbeestje moet je juist voorzichtig zijn. Peuters kunnen onder toezicht helpen bij het zaaien van zaden, de aarde aandrukken en met een kleine gieter helpen bij het bewateren, graag bij robuustere planten die veel water verdragen.
Je kunt kinderen de planten en dieren uitleggen, wat brandnetels en doornen zijn, wat onkruid is en wat niet. Wat kun je in de tuin eten en wat liever niet? Hoe ruikt citroenmelisse, een vers gemaaid gazon en hoe voelt modder aan? Je kunt naar vogels luisteren en de omgeving verkennen. Hoe bouwt een vogel eigenlijk een nest, wat doen de mieren en de bijen eigenlijk?
Tuinieren op de vensterbank
Als je geen tuin hebt, kun je met kleine kinderen tuinkers laten groeien in een platte schaal op de vensterbank. Hier zie je al na één dag hoe de zaden ontkiemen en kun je na een paar dagen al oogsten. Tuinkers smaakt heerlijk op een boterham of in de salade.
DIY – Waterplaats voor insecten
We hebben een oud bord of een plantenonderzetter, een paar kiezelstenen en water nodig. Doe gewoon wat water in de onderzetter. De stenen moeten nog een beetje uitsteken, zodat de vliegende insecten daar kunnen landen. Zoek dan een mooie plek in de tuin. Ook insecten hebben dorst, maar het kan even duren voordat ze de waterplaats vinden. Na enige tijd kun je daar verschillende kleine dieren observeren. Maar schrik alsjeblieft niet!
Vanaf de kleuterleeftijd
Grotere kinderen kunnen met begeleiding al hun eigen perkje aanleggen. Ze leren verantwoordelijkheid te nemen en versterken zo hun zelfvertrouwen. Je kunt beginnen met aardbeienplanten, radijsjes, wortels, kruiden... Laat de kinderen gewoon meebeslissen. Leuk en vrij onderhoudsarm zijn ook kleine snoeptuinen met bessenstruiken.
Op de vensterbank kunnen kinderen in het voorjaar al planten voorzaaien, bijvoorbeeld erwten en bonen groeien erg snel en kunnen goed geobserveerd worden. Later kunnen ze de planten in de volle grond zetten.
Tijdens het werk in de tuin zie je ook hoe het krioelt en kruipt. Neem de angst voor kruipende insecten bij de kinderen weg. Voor nieuwsgierigen is er online hulp bij het determineren van insecten: https://insektentrainer.nabu.de/insektenbestimmungsschluessel/
Leuke experimenten en suggesties voor kleuters en basisschoolkinderen vind je hier: http://www.naturdetektive.de/fileadmin/NATDET/documents/Kapitel_1-10/15884-15933-1-kapitel2_garten.pdf
Vies worden is in de tuin uitdrukkelijk toegestaan. Het beste met modder-, graafkleren en regenlaarzen. Hier kunnen kinderen creatief zijn, bloemensoep koken. Met bloemen, houtjes, stenen en bladeren een mandala maken, bloemenkaartjes knutselen en zich gewoon uitleven.
Meer knutselideeën met natuurlijke materialen vind je in ons blogartikel https://www.howa-spielwaren.com/holzspielsachenblog/basteln-mit-naturmaterialien/
Een handleiding voor het aanleggen van een snoepbed voor kinderen is te vinden in het PurGrün Magazine:
Snoepbed voor kinderen aanleggen – kinderspel in 5 stappen https://www.purgruen.de/blogs/magazin/naschbeet
Heel belangrijk: giftige planten horen niet thuis in een tuin met kinderen! Vijvers en zwembaden zijn minder geschikt en moeten, indien aanwezig, goed beveiligd zijn. Dan kan er zorgeloos gewerkt worden. Wij wensen veel plezier en een succesvolle oogst!
Beeldcredit: Canva pro, howa Spielwaren GmbH
