Prace ogrodowe z dziećmi

Nigdzie indziej niż w naturze nie można najlepiej obserwować cyklu życia. Ogród jest przy tym chronioną przestrzenią, w której dzieci mogą się swobodnie rozwijać. Gdzie dzieci mogą pomagać przy ogrodnictwie, jak można je zachęcić do pracy w ogrodzie oraz wiele wspaniałych pomysłów związanych z ogrodnictwem z dziećmi przedstawiamy w tym wpisie na blogu.

Odkrywanie natury wszystkimi zmysłami

W ogrodzie dzieci mają wiele do odkrycia. To miejsce, w którym wszystkie zmysły są zalewane bodźcami. Można słyszeć, widzieć, a częściowo nawet dotykać zwierzęta. Trawa, ziemia, drzewa – wszystko inaczej się czuje, pachnie i wydziela zapachy. Dzieci obserwują, jak na wiosnę kwiaty powoli wyrastają z ziemi, a na drzewach znów pojawia się życie, gdy pąki i liście zaczynają się rozwijać.

Jak praca w ogrodzie wspiera rozwój dzieci

Praca w ogrodzie z dziećmi ma wartość pedagogiczną. Dzieci poznają zwierzęta i rośliny oraz rozumieją procesy biologiczne. Wspiera to ich rozwój umysłowy i fizyczny. Uczą się rozumieć świat i swoje w nim miejsce. Ogród to przestrzeń do zabawy i nauki. Mali ogrodnicy zdobywają nie tylko praktyczne umiejętności, ale także uczą się odpowiedzialności. Poznają gatunki zwierząt i roślin oraz tworzą coś własnymi rękami. Praca w ogrodzie jest także dobra dla duszy i stanowi przeciwwagę dla zabieganego życia codziennego. Dotyczy to zarówno najmłodszych, jak i nas dorosłych.

Rozbudzanie ciekawości

Dzieci mogą w ogrodzie realizować swój pęd do ruchu i same pomagać. Uprawiając własne jedzenie w ogrodzie, mogą krok po kroku obserwować, jak z nasionka wyrasta roślina i co latem lub jesienią można zebrać i spróbować. Własne warzywa smakują też o wiele lepiej niż te ze sklepu. Ciekawość jest rozbudzona, a ekologiczne zależności szybko stają się jasne dla małych odkrywców. Dzieci chętnie pomagają, naśladują dorosłych i same próbują swoich sił w ogrodnictwie.

Świetny zeszyt o pracy w ogrodzie z dziećmi znajdziecie tutaj: http://www.kgv-kriegerhofstrasse.de/der-paedagogisch-wertvolle-garten.pdf

Małe dzieci

Dla najmłodszych jest przede wszystkim mnóstwo do odkrycia. W ogrodzie potrzebna jest zarówno motoryka mała, jak i duża. Przy kopaniu może być dość energicznie, ale przy głaskaniu biedronki lepiej być delikatnym. Małe dzieci mogą pod nadzorem pomagać przy wysiewaniu nasion, ubijaniu ziemi i podlewaniu małą konewką, najlepiej przy bardziej odpornych roślinach, które dobrze znoszą dużo wody.

Można dzieciom wyjaśniać rośliny i zwierzęta, co to są pokrzywy i kolce, co to jest chwast, a co nie. Co można jeść w ogrodzie, a czego lepiej nie? Jak pachnie melisa cytrynowa, świeżo skoszona łąka i jak się czuje błoto? Można słuchać ptaków i badać środowisko. Jak ptak buduje gniazdo, co robią mrówki i pszczoły?

Ogrodnictwo na parapecie

Jeśli nie ma się ogrodu, można z małymi dziećmi hodować rzeżuchę w płaskim naczyniu na parapecie. Już po jednym dniu widać, jak nasiona kiełkują, a po kilku dniach można już zbierać plony. Rzeżucha smakuje pysznie na kanapce z masłem lub w sałatce.

DIY – Miejsce z wodą dla owadów

Potrzebujemy starego talerza lub podstawki pod doniczkę, kilka kamyków i wodę. Wystarczy nalać trochę wody do podstawki. Kamienie powinny wystawać trochę ponad wodę, aby latające owady mogły na nich usiąść. Następnie szukamy ładnego miejsca w ogrodzie. Owady też mają pragnienie, ale może minąć trochę czasu, zanim znajdą to miejsce z wodą. Po pewnym czasie można tam obserwować różne małe zwierzęta. Ale proszę się nie przestraszyć!

Od wieku przedszkolnego

Większe dzieci mogą już pod opieką założyć własny grządkę. Uczą się brać odpowiedzialność i wzmacniają swoją pewność siebie. Można zacząć od truskawek, rzodkiewek, marchewek, ziół... Pozwólcie dzieciom współdecydować. Ładne i dość łatwe w pielęgnacji są też małe ogrody z krzewami jagodowymi.

Na parapecie dzieci mogą wiosną wcześniej wysiewać rośliny, na przykład groszek i fasola rosną bardzo szybko i można je dobrze obserwować. Później można przesadzić rośliny do grządki.

Przy pracy w ogrodzie widać też, jak pełno tam życia. Zabierzcie dzieciom strach przed pełzającymi stworzeniami. Dla ciekawych w sieci jest pomoc w rozpoznawaniu owadów: https://insektentrainer.nabu.de/insektenbestimmungsschluessel/

Świetne eksperymenty i pomysły dla przedszkolaków i uczniów szkoły podstawowej znajdziecie tutaj: http://www.naturdetektive.de/fileadmin/NATDET/documents/Kapitel_1-10/15884-15933-1-kapitel2_garten.pdf

Brudzenie się w ogrodzie jest jak najbardziej dozwolone. Najlepiej w ubraniach do zabaw w błocie, do kopania i w kaloszach. Tutaj dzieci mogą być kreatywne, gotować zupę z kwiatów. Układać mandale z kwiatów, patyków, kamieni i liści, robić kartki kwiatowe i po prostu się wyszaleć.

Więcej pomysłów na prace ręczne z materiałów naturalnych znajdziecie w naszym wpisie na blogu https://www.howa-spielwaren.com/holzspielsachenblog/basteln-mit-naturmaterialien/

Instrukcję zakładania grządki z przekąskami dla dzieci można znaleźć w magazynie PurGrün:
Zakładanie grządki z przekąskami dla dzieci – łatwe w 5 krokach https://www.purgruen.de/blogs/magazin/naschbeet

Bardzo ważne: Rośliny trujące nie mają miejsca w ogrodzie z dziećmi! Staw i basen ogrodowy raczej nie nadają się i jeśli są, muszą być dobrze zabezpieczone. Wtedy można pracować bez obaw. Życzymy dużo zabawy i udanych zbiorów!

Źródło zdjęć: Canva pro, howa Spielwaren GmbH