Rozwój mózgu: Jak powstaje zdolność myślenia u dzieci

Dla rodziców nie ma nic piękniejszego niż obserwowanie kolejnych etapów rozwoju ich dzieci. Gdy maluchy wypowiadają swoje pierwsze słowo lub podejmują pierwsze próby raczkowania, mama i tata niemal pękają z dumy. Głównym odpowiedzialnym za wszystkie postępy ludzkiego ciała jest mózg. To skomplikowana struktura, która umożliwia człowiekowi postrzeganie i uczenie się. Podczas gdy na przykład serce jest zbudowane według stałego planu, mózg rozwija się przede wszystkim dzięki doświadczeniom. Niezależnie od tego, czy są to zapachy, dźwięki, kolory czy dotyk – wszystkie wrażenia wpływają na strukturę mózgu. Dlatego maluchy szczególnie w pierwszych latach życia potrzebują wsparcia mamy i taty. Najważniejsze kamienie milowe w rozwoju mózgu oraz sposoby, w jakie rodzice mogą wspierać postępy w nauce, zebraliśmy w tym artykule.

Jak przebiega rozwój mózgu u niemowląt

Rozwój mózgu zaczyna się już u zarodków w trzecim tygodniu ciąży. W tym czasie tworzą się podstawowe elementy mózgu. Jak ważny będzie ten organ myślenia, pokazuje fakt, że u nienarodzonych dzieci stanowi on ponad połowę wielkości ciała. Gdy maluchy pojawiają się na świecie, komórki nerwowe w mózgu chętnie przyjmują wszystkie wrażenia, informacje i sygnały. Jeśli dzieci są wielokrotnie konfrontowane z określonymi informacjami, mózg stara się je uporządkować i połączyć – tworzą się tzw. synapsy, czyli miejsca kontaktu. Stopniowo powstaje skomplikowana sieć, która pozwala dzieciom rozpoznawać zależności i odpowiednio reagować. Gdy niemowlęta na przykład w wieku 6 miesięcy wchodzą w etap chwytania, mózg jest już tak połączony, że polecenia są precyzyjnie przekazywane do innych komórek nerwowych. Mózg przetwarza impuls i uruchamia proces chwytania. Każdy kolejny etap rozwoju wymaga więc tworzenia nowych połączeń i sieci w mózgu.

Kamienie milowe w rozwoju mózgu

W pierwszym roku życia połączenia w mózgu są obecne, ale często jeszcze bardzo luźne. Dlatego tak ważne jest, aby doświadczenia mogły się utrwalić. Najlepiej działa dokładna obserwacja. Rodzice powinni wspierać ciekawość odkrywczą dzieci i stale zapoznawać je z nowymi informacjami. Jednak nawet po pierwszym roku życia mózg rozwija się nieustannie. Najważniejsze kamienie milowe w rozwoju mózgu w skrócie:

Pierwszy rok życia:

W żadnym innym roku życia dzieci nie rozwijają się tak szybko. Mózgowie powiększa się trzykrotnie. Wszystkie ważne połączenia w obszarach mózgu są już połączone, a podstawa dalszego rozwoju intelektualnego została położona. Jednocześnie pojawia się myślenie abstrakcyjne. Maluchy potrafią teraz przywoływać obrazy w pamięci, nawet jeśli ich nie widzą.

3. – 4. rok życia: Rozwija się pamięć długotrwała.

5. rok życia: Prawa i lewa półkula mózgu coraz bardziej się kontaktują. W ten sposób łączą się kreatywne i logiczne obszary mózgu. U dzieci pojawia się także zdolność oceny oraz myślenie logiczne.

6. rok życia: Rozwija się osobista dojrzałość. Zarówno samokontrola, jak i wiedza intelektualna się utrwalają. Podczas gdy wcześniej głównie uczucia i potrzeby kierowały zachowaniem dzieci, teraz zaczynają one zachowywać się rozsądnie. Maluchy rozwijają więc nie tylko wiedzę faktograficzną, ale jednocześnie ćwiczą zachowania społeczne.

12. rok życia: Wyraźnie rozwija się wyobraźnia przestrzenna oraz umiejętności językowe.

Jak rodzice mogą wspierać rozwój mózgu swoich dzieci

Rozwój mózgu jest przede wszystkim kształtowany przez doświadczenia i przeżycia, z którymi dzieci się stykają. To na tych doświadczeniach opierają się skomplikowane połączenia w mózgu. Szczególnie po narodzinach opieka i miłość rodziców są niezbędne dla zdrowego rozwoju dzieci. Niemowlęta uczą się najlepiej, gdy czują się bezpieczne i chronione przez mamę i tatę. W pierwszych latach życia maluchy muszą być wielokrotnie konfrontowane z tymi samymi informacjami, aby połączenia w mózgu mogły się utrwalić. Pewna rutyna w codziennym życiu może pogłębić tę sieć. Jednocześnie rodzice powinni uwzględniać zainteresowania swoich dzieci. Jeśli na przykład pociecha interesuje się malowaniem, mama i tata powinni wspierać ten potencjał. Pomóc mogą różne kolory, materiały lub wzory. Ważne jest także, aby rodzice dawali dobry przykład. Przekleństwa czy potoczny język mogą sprawić, że pewne rzeczy zostaną „nauczycielskie” w niewłaściwy sposób.

Dla zdrowego rozwoju mózgu dzieci: drewniane zabawki howa

Nie tylko zachowanie rodziców może wpływać na rozwój mózgu dzieci, ale także odpowiednie zabawki odgrywają dużą rolę. Szczególnie w pierwszych latach życia ważne jest wspieranie ciekawości odkrywczej dzieci. Zabawki, które narzucają przebieg zabawy i same się poruszają lub wydają dźwięki, mogą temu przeszkadzać. Drewniane zabawki howa towarzyszą dzieciom w procesie nauki w sposób zabawowy, nie odbierając im kreatywności. Chodzik, kostka motoryczna, stolik do uderzania czy zabawka motoryczna „Musicbox” są wykonane z drewna i spełniają europejskie normy bezpieczeństwa. Każdy element drewnianych zabawek pełni inną funkcję. Podczas gdy niektóre części zachęcają do chwytania i w ten sposób wspierają motorykę, inne wspomagają zmysł muzyczny oraz rozwój słuchu u dzieci. Poprzez intensywne i powtarzające się obcowanie z funkcjami zabawek, utrwalają się procesy w mózgu. W ten sposób wspierany jest rozwój mózgu – dzieci uczą się między innymi rozpoznawać różne kolory oraz chwytanie, uderzanie i muzykowanie.